Kayıp ve yas süreci

Sevdiğiniz kişinin artık sizin hayatınızda olmaması ve kişinin bu duygu durumunu yaşadığı sürece yas denir. İçinizde yaşamış olduğunuz üzüntünün, fiziki olarak yansımasıdır.

Sadece sevdiğiniz kişiyi değil, alışkın olduğunuz herhangi bir durumun kaybı da bir yastır. Kaybedilen bir iş bir ev, çok sevdiğiniz bir eşya, iflas gibi birçok konu sizin yas sürecinde olmanızı sağlar. Yas, kayıp yaşayan kişilerin yaşamlarının her alanını ilgilendiren, çok boyutlu aynı zamanda çok zorlayıcı bir süreçtir.

Kayıpla birlikteyse kişinin sahip olduğu güven duygusunu da zedeler. Yakıcı ve yıkıcı pek çok duyguya sahip kişiler haline gelebilirler. Yaşamın her döneminde, bir ayrılık veya kaybın ardından, normal yas süreci ile yüz yüze kalındığında, kişilerin yaşadığı duygular, fiziksel ya da odaklanma süreçlerinde zorlayıcı olabilmektedir. Bunun karşısında yaşanılan yasın bir hastalık değil, kayba karşı gelişen doğal bir tepki olduğunu bilmemiz gerekir.

Yas süreci ve evreleri

Baş edilmesi en zor olan süreç, sevdiğinizin kaybıdır. İlk başlarda bu süreç kabul edilmeyerek başlar. Sanki hala sizinle yaşıyormuş gibi hissedilir. Bu süreçte, şokla beraber duygu tamamen hissizleştirilerek, görmezden gelinmeye başlanır. Doğmak nasıl bir gerçekse, ölümde o kadar yaşamın gerçeğidir. Ama bu gerçek eğer aniden hazır olmadığınız bir zamanda geliyorsa, bunu kabul etmek zorlaşır.

Olayı metanetle karşılayamamak, kişilerin bu süreci atlatmalarına zorlaştırır. Kendilerini duygusal anlamda bastırarak olayı görmezden de gelmeye çalışabilirler.

Daha sonrasında yerini öfkeye bırakan bu süreçte, kaybedilen kişinin sorumluluklarını geride kalan bir kişi ve kişiler üzerine almak zorunda kalabilir. Örneğin, erken yaşta babasını kaybetmiş bir genç, tüm ailenin sorumluluğunu alarak okulunu bırakıp çalışmak zorunda kaldıysa, o kişide ölen kişiye karşılık bir öfke oluşur.

Kayıp ve yas sürecinin belirtileri nelerdir?

Herkesin kayıp ve yas süreci birbirinden çok farklıdır. Kendi sürecini yaşamayan kişilerde en önemli sorun, bu yası devam ettirmeleridir. Yas içinde olan kişiyi teskin etmek için kullanılan her söz boştur. Bu da geçecek gibi sözler destekten ziyade, o kişiye zarar verebilir.

Sürece destek olmak daha çok o kişinin yanında olduğunuzu hissettirmekle birlikte ona destek olmanızı gerektirir.

Zaman içinde, kişiler sürecin geçeceğine kendilerini inandırarak, pazarlık yapmaya başlarlar. Davranışlarını değiştirdiklerinde, bu sürecin geçeceğine dair bir pazarlık sürecine girerler. Bu aşamayı da geçiren kişiler, artık kaybın geri gelmeyeceğine dair bir inanç oluşturmuşlardır. Ama bu süreçte onlar artık depresyondadırlar.

Yas sürecinin son evresiyse kabullenmedir. Artık bu sürecin geçeceğine dair bir kanı oluşmuş ve kişiler kendi hayatlarına dair plan yapabilecek duruma gelmişlerdir.

Yas süreci ne kadar sürer?

Yas süreci herkese göre değişkenlik gösterir. Bu süreç bazen bir ayken, bazen de bir yıla kadar sürer. Bu sürecin dışına çıkıldığında, mutlaka bir destek alınmalıdır. Bazen yas o kadar uzun sürer ki erken kaybedilen bir çocuk yüzünden, anne diğer çocuklarını artık görmez.

Yani diğer çocuğun yasını tutmaktan, hayatta olan çocuklarının farkında değildir. Onlarla yaşamsal bağını koparmıştır. Bu görülmeme hali diğer çocukları derinden etkiler. Bu yüzden anneyle, arada bir sorun varsa mutlaka erken kayıp sürecine bakmak lazım.

Kayıp ve yas süreci nasıl atlatılır?

Yas tedavisi, yas sürecinin kişiler için daha normal bir süreç olarak devam edebilmesi ve kaybın gerçekliğini kavrayarak, kaybedilen kişinin artık bu yaşamda olmadığını bilerek, yaşamını sürdürebilmeli ve duygularını tanıyarak aynı zamanda, bunları net olarak ifade etmek üzerine tasarlanmıştır.

Yas sürecinde, hissedilen her duygunun yaşanması, bu süreci gerçek anlamda “yaşamak” kişilerin sağlıklı şekilde hayata devem edebilmeleri açısından, büyük önem arz etmektedir.

Duyguyu göz ardı etmeden yaşamak, bu süreci sizin için kolaylaştıracaktır. Eğer ağlamak istiyorsanız ağlayın, eğer gerçekten hiçbir şey yapmak istemiyorsanız yapmayın. Böyle zamanlarda içinize kapanmak kimseyle olmamak çok doğaldır. Fakat bu süreci tamamlamış olmanızla birlikte, normal yaşama dönmeniz beklenmektedir.

Kişisel yasla birlikte toplumsal yas süreci de çok önemlidir. Birinci dereceden etkilenen kişiler olmakla birlikte, ikinci dereceden olaya dışarıdan dahil olanlarda da aynı yas süreçleri olmasa da benzer süreçler görülmektedir.

Savaş ve doğal afetlerle birlikte ülke yapısını etkileyen olumsuz olaylarda, toplumsal bir yas süreci yaşanmasına neden olur. Zamanla yaraların sarılmasıyla birlikte normalizasyona dönülebilir.

Ne kadar sürerse sürsün hem kişisel hem de toplumsal sürecin mutlaka sağlıklı bir şekilde tamamlanması gerekmektedir.

Yas travma çalışmasına ne zaman başlanmalıdır?

En erken altı ay sonra travmanın yaratmış olduğu alt nedenlere değinilebilir. Bununla birlikte, ilk başlarda sadece dinlemek ve kişinin kendisini ifade etmesine izin vermek gerekmektedir. Aksi taktirde çözüm yerine kişilerde daha çok olumsuz etki bırakabilir. Uygulamalar ve eğitimler hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Ülkemizde ThetaHealing Seminerleri konusunda ilk akla gelen isim olan Reyhan İldaş, düzenli olarak online ve yüz yüze seminerler düzenlemektedir.

Reyhan İldaş ICF Koç ve Eğitmendir. Temel ve Yaşam Koçluğu eğitimleri yanısıra Theta Healing Eğitimlerini de Master düzeyde vermekte olup halen Göktürk Merkezli Olan İstanbul ofisinde Online ve Yüz Yüze eğitimler vermektedir.

24 modül uygulayıcılık ve 17 adet eğitmenlik setifikasına sahip olup tekniğin en üst sertifikasyonu olan Science&Master Eğitmenidir. Aynı zamanda ICF PCC Eğitmen ve Koç olarak da ICF Koçluk eğitimlerini İstanbul Göktürk’te bulunan ofisinde hizmet vermektedir.

Tüm Dünya ile bağlantı halinde olduğumuz bu günlerde danışmanlıklar ve seminerler Zoom Uygulama programı üzerinden olmaktadır.

Sosyal medyada takip etmek için tıklayın.